Bahati Nasibu ya Green Card (DV Lottery)

Vigezo, picha inayokidhi viwango, makosa yanayokuondoa, na sheria mpya za DV-2027 — kwa lugha rahisi.

Maandishi makuu yako kwa Kiswahili. Maneno rasmi ya Kiingereza yamebaki pale yanapoonekana kwenye fomu za serikali.

1. DV Lottery ni nini?

DV Lottery (inayojulikana pia kama Green Card Lottery au Diversity Immigrant Visa Program) ni mpango rasmi wa Idara ya Mambo ya Nje ya Marekani (U.S. Department of State). Kila mwaka serikali inatoa viza 55,000 za kuishi Marekani kudumu kwa watu kutoka nchi zenye idadi ndogo ya wahamiaji Marekani.

Washindi huchaguliwa kwa mfumo wa bahati nasibu ya kompyuta (random computer drawing). Ukichaguliwa na kukamilisha hatua zote, wewe pamoja na familia yako (mume/mke na watoto walio na chini ya miaka 21) mnaweza kupata haki ya kuishi na kufanya kazi Marekani kisheria.

2. Vigezo vya ushiriki

Lazima utimize vigezo vikuu viwili:

2.1 Nchi inayostahili

Unahitajika kuwa mwananchi wa nchi uliyozaliwa inayoruhusiwa kushiriki. Nchi nyingi za Afrika — ikiwemo Tanzania, Kenya na Uganda — zinastahili. Orodha rasmi inabadilika kila mwaka, hivyo ikisema mpango umeanza, angalia orodha ya nchi kwenye maagizo rasmi ya mwaka huo kwenye travel.state.gov.

Kanuni ya kubadilisha nchi (chargeability): kama nchi yako ya kuzaliwa haistahili, unaweza kutumia nchi ya kuzaliwa ya mume/mke wako — ikiwa yeye anastahili, na nyinyi wote mnatarajia kuingia Marekani pamoja. Pia kuna kanuni ya wazazi (parent) au mababu (grandparent) yenye masharti yake — soma maagizo rasmi kwa undani.

2.2 Elimu au uzoefu wa kazi

Lazima uwe na moja kati ya haya mawili:

• Elimu ya sekondari au sawa nayo (high school education or its equivalent): kwa mtanzania, njia salama zaidi ni Kidato cha Sita (Form 6) — miaka 12 ya elimu. Kidato cha Sita au cheti chochote cha juu zaidi kinatosha bila shaka. Kidato cha Nne pekee kinaweza kukubaliwa au kukataliwa: vigezo vya Marekani vinahesabu kwa kawaida miaka 12 ya kusoma, na mifumo ya nchi zinazoshiriki inatofautiana — hakuna hakika hapa, kwa hiyo usitegemee Kidato cha Nne pekee.
• Uzoefu wa kazi wa miaka 2 ndani ya miaka 5 iliyopita, katika kazi inayohitaji mafunzo ya angalau miaka 2 kupima kwenye mfumo wa O*NET wa Marekani (Job Zone 4).

3. Gharama na tovuti rasmi

Kwa DV-2026 na miaka iliyotangulia, maombi yalikuwa bure kabisa — hapakuwa na ada ya kuomba. Tangu DV-2027, kuna ada mpya ya USD 1 kwa kila maombi, inayolipwa mtandaoni kupitia Pay.gov wakati wa kutuma maombi yako. Ada hii hairudishwi.

Maombi yote yanatumwa kwenye tovuti moja rasmi ya serikali: dvprogram.state.gov — wakati wa kipindi cha usajili tu.

Ada kubwa zinafuja baada ya kushinda tu — si wakati wa kuomba:

4. Vigezo vya picha

Picha ndicho chanzo kikuu cha waombaji wengi kuondolewa kwenye mfumo. Hakikisha picha yako — na ya kila mwanafamilia — inakidhi yafuatayo:

• Sura: rangi, iliyopigwa ndani ya miezi 6 iliyopita, ukitazama mbele moja kwa moja, uso mzima unaonekana, kichwa chako kikiwa katikati ya picha.
• Usuli: mweupe au karibu na mweupe (plain white or off-white), bila kivuli juu ya uso au nyuma yako.
• Miwani: hairuhusiwi kabisa — hata ya matibabu. Vua miwani kabla ya kupiga picha.
• Kofia na vazi la kidini: kofia haziruhusiwi. Vazi la kidini (kama hijabu) linaruhusiwa tu likiachia uso wote unaonekana kuanzia kidevu hadi utosi, na bila kivuli.
• Vipimo vya kidijitali: JPEG, pikseli 600×600 hadi 1200×1200, square (upana = urefu), na ukubwa wa faili sio zaidi ya 240 KB.
• Usihariri: usitumie picha iliyofanyiwa editing, isiyo ya kweli, au ile ile uliyotumia mwaka jana.

5. Taarifa unazotakiwa kutoa

Kwenye fomu ya mtandaoni (DS-5501, Electronic Diversity Visa Entry Form) utaingiza:

1. Majina yako kamili, kama yalivyo kwenye pasipoti — sasa ni lazima (tazama sheria mpya hapo juu).
2. Tarehe na mahali ulipozaliwa.
3. Taarifa za pasipoti yako halali + pakia skani ya ukurasa wa taarifa za kibinafsi na sahihi (DV-2027 na mbele).
4. Picha yako ya kidijitali inayokidhi viwango.
5. Anwani ya barua pepe na ya makazi; eneo la ubalozi la karibu (consular post).
6. Kiwango chako cha juu cha elimu; hali yako ya ndoa.
7. Taarifa za mume/mke (hata kama hatakuja Marekani nawe) na watoto wote walio chini ya miaka 21 na wasioolewa — kila mmoja akionekana picha yake.

6. Makosa yanayoweza kukuondoa

1. Kutuma maombi zaidi ya mara moja. Mfumo unapima zaidi ya maombi 2.5 milioni ya nakala kila mwaka — yanafutwa yote, uliyetuma na wewe mwenyewe. Mtu mmoja, ombi moja.
2. Kuficha taarifa za familia. Tazama sehemu ya 5. Hii inaondoa hata washindi.
3. Picha isiyo na viwango. Iliyohaririwa, yenye kivuli, au yenye miwani — ombi lako linafutwa.
4. Kuomba baada ya kipindi kimefungwa, au kuacha barua pepe isiyo sahihi — hutapata namba yako ya uthibitisho na huisha nje ya mpango.
5. Kudai elimu au uzoefu usiyo nao. Kwenye interview utaulizwa uthibitisho — vyeti halisi pekee.
6. Kuupa namba yako ya uthibitisho mtu mwingine. Mtu yeyote mwenye namba yako anaweza kuangalia hali yako — wahalifu wamewatumia waombaji kwa njia hii. Ikiwa umepoteza namba yako, njia pekee rasmi ya kuirejesha ni ukurasa wa dvprogram.state.gov.

7. Baada ya kuomba: matokeo na hatua za ushindi

Kipindi cha maombi: kwa kawaida kinafungua mwezi Oktoba hadi Novemba kila mwaka — tarehe halisi zinatangazwa kila mwaka kwenye travel.state.gov. Kwa mfano, usajili wa DV-2026 ulikuwa Oktoba 2 – Novemba 7, 2024; kwa DV-2027 tarehe hazijatangazwa bado wakati wa kuandikwa kwake, baada ya mabadiliko mapya kutangazwa.

Matokeo: yanatoka Mei mwaka unaofuata. Unaingia kwenye dvprogram.state.gov na namba yako ya uthibitisho (Confirmation Number) uliyopewa wakati wa kuomba. Namba hiyo ni ya siri yako — kuna ukurasa rasmi wa kurejesha namba uliyopoteza kwenye tovuti hiyo, lakini Serikali haitoi namba mpya kwa njia nyingine yoyote.

Hakuna barua pepe ya kushinda. Serikali ya Marekani HAIITUMI barua pepe, SMS au simu kusema umeshinda. Ukiona ujumbe kama huo — hasa ukionekana kama umeomba kwa wakati uliopita — ni utapeli.

7.1 Ukichaguliwa

1. Kamilisha DS-260 (fomu ya maombi ya viza ya ukazi) mtandaoni na lipa ada yake.
2. Andaa vyeti vya elimu/kazi, cheti cha kuzaliwa, cha ndoa, na vya tabia njema (police certificates) — kwa kila mwanafamilia anayetuma maombi.
3. Fanya vipimo vya afya kwa daktari aliyeruhusiwa na ubalozi.
4. Hudhuria interview katika Ubalozi wa Marekani, Dar es Salaam — kila mwanafamilia.

Tahadhari muhimu: kuchaguliwa si viza. Idadi ya viza ni ndogo kuliko wachaguliwa — kila nafasi inapotea ukikosa kufika kwa wakati. Usahihili na utoaji wa viza huishia mwisho wa mwaka wa fedha wa serikali (30 Septemba); nafasi zote zisizotumika zinafutwa.

8. Tovuti rasmi

• travel.state.gov — Diversity Visa Program — taarifa rasmi za mpango
• dvprogram.state.gov — pekee tovuti rasmi ya maombi na matokeo
• DV-2026 instructions (PDF) — maagizo rasmi, pamoja na orodha ya nchi
• federalregister.gov — DV-2027 final rule — kanuni mpya za pasipoti na malipo
• usa.gov/dv-lottery-eligibility — muhtasari rasmi wa vigezo
• tz.usembassy.gov — Ubalozi wa Marekani, Tanzania

Huu si ushauri wa kisheria na mwandishi si wakili wa uhamiaji. Sheria, ada na tarehe hubadilika — thibitisha kila kitu kwenye tovuti rasmi kabla ya kulipa au kuwasilisha chochote. Uamuzi wa viza uko mikononi mwa Idara ya Mambo ya Nje pekee.